کانال تلگرام تیترخوان

اگر منافع ملی اولویت در سیاست‌ها باشد، تولید و صادرات افزایش می‌یابد

آقای مجلسی روز ۲۹مهرماه روز صادرات غیرنفتی است؛ به نظر شما صادرات نفتی و غیرنفتی چه تأثیری بر اقتصاد کشور دارد و اصولاً اقتصاد بدون نفت چیست؟
اقتصاد بدون نفت سیاستی است که از روی استیصال اتخاذ می‌شود. این کلمه از دوران دکتر مصدق رایج شد که در آن زمان کشور و مردم ناچار شدند در برابر انگلیس در خصوص فروش نفت ایران مقاومت‌کننده و بدون درآمد ارزی و نفتی کشور را اداره کنند؛ به این فرآیند اقتصاد بدون نفت می‌گویند. من در آن زمان نبودم، ولی بعدها متوجه شدم که آن سیاست را مردم نمی‌پسندند و به‌جای اقتصاد بدون نفت باید به دنبال رفع مسئله و مشکل می‌رفتند. در آن زمان مسئله کشور خدمت به خودمان طبق ضوابط بین‌المللی ملی کردن نفت بود، البته طرف مقابل طبق همان قوانین ادعای غرامت داشت. انگلیسی‌ها می‌گفتند مصادره قانونی نیست و به این استناد فشار ‌آوردند و جلوی فروش نفت ایران را گرفتند و ایران هم گفت که من باید برای تأمین حقوق خود مقاومت کنم و کشور بدون نفت اداره شد. ازاینجا بود که اداره کشور بدون درامد نفتی شکل گرفت. در حال حاضر اقتصاد بدون نفت به معنی آن زمان وجود ندارد و شرایط ملی آن‌چنان نیست که مردم با هیجان از قانون ملی شدن صنعت نفت که آن را حق می‌دانستند و با انگلیس مخالف بودند، حمایت کنند. از آن زمان ۶۸ سال می‌گذرد و شرایط اقتصادی مملکت نسبت به آن زمان تغییر کرده است. جمعیت کشور از ۲۰ میلیون نفر در سال ۳۱ به ۸۳میلیون نفر در سال ۹۹ رسیده است. صنعت نفت که آن زمان یک صنعت کوچک بود، امروز یک صنعت با امکانات بالا و متصل به نفت، گاز و پتروشیمی است و صنایع زیردستی گاز هم وجود دارد؛ صنایع زیردستی گاز فقط پتروشیمی نیست، بلکه صنایع پتروشیمی برق است که با گاز حرارتش را می‌گیرد؛ صنایع سیمان است که ترکیبی از سنگ‌آهک و گاز انرژی است و با دستگاه گرفته می‌شود؛ فولاد است که چه برای سوخت و چه برای احیای مستقیم تولید فولاد ما به گاز متکی هستیم، مثل آلومینیوم و کلیه صنایع معدنی که همگی متکی به نفت و گاز هستند. اگر از تولید و مصرف امروز ایران به‌عنوان مصارف قابل‌توجه و اینکه مردم تحت‌فشار قرار دارند بگذریم، امتیاز بزرگ ایران این است که همین امروز ما معادل ۴ و نیم میلیون بشکه نفت در خود ایران مصرف می‌کنیم؛ به عبارتی مجموعاً حدود دو میلیون بشکه نفت خام در داخل ایران مصرف می‌شود و معادل دو و نیم میلیون بشکه نفت خام را از گاز مصرف می‌کنیم که بخشی از آن صرف مصارف خانگی و تأمین گرما در زمستان می‌شود و بخشی از آن صرف تولید متانول می‌شود. ایران یکی از بزرگ‌ترین تولیدکننده‌های متانول در جهان است؛ همچنین مصارف پتروشیمی و مصارف صنایعی در گاز، برق، آلومینیوم، آهن، مس و … متصل به گاز هستند. به همین دلیل ما یک کشور نفتی هستیم. اگر ایران را با دو کشور بزرگ همسایه مقایسه کنید مثل ترکیه که جمعیتی معادل ایران دارد، متوجه می‌شوید که توسعه اقتصادی آن یک‌زمانی نصف ایران بود و اکنون به ۳برابر ایران رسیده است که بخشی از نیازش را از خارج از کشور تأمین می‌کند. ما با داشتن این امتیاز داخلی حداقل شرایطمان طوری بود که اگر قطره‌ای نفت خام صادر نمی‌کردیم، روزانه معادل چهار و نیم میلیون بشکه نفت خام از ترکیه جلو بودیم، بنابراین اگر به‌طور متعارف و اصولی پیش می‌رفتیم و اگر منافع ملی در همه سیاست‌ها می‌چرخید در این صورت ما باید میزان توسعه اقتصادی‌مان از ترکیه بسیار بالاتر می‌بود، البته هیجانات پس از انقلاب و دوران جنگ ایران و عراق توجیه‌پذیر است، ولی اکنون از زمان پایان جنگ ایران و عراق ۳۱ سال دور شده‌ایم و فرصت‌های زیادی وجود داشت تا به امر توسعه و صادرات بپردازیم. حال که جلوی صادرات نفت ایران را گرفته‌اند، مقامات با الهام از کلمه اقتصاد بدون نفت که در زمان مصدق با یک نوع هیجان و پذیرش ملی همراه بود به آن استناد می‌کنند و می‌گویند کشور را بدون درامد نفتی می‌توان اداره کرد؛ این در حالی است که در شرایط کنونی نه آن پذیرش ملی زمان مصدق وجود دارد و نه اکنون می‌توان کشور را بدون درامد نفتی اداره کرد. درزمان مصدق تولید داخلی نفت ایران بیشتر از ۵۰ یا ۶۰ هزار بشکه در روز نبود، درحالی‌که اکنون تولید نفت و گاز ایران بیش از چهار و نیم میلیون بشکه در روز است. ما حساب گاز و تولیدات جانبی آن من‌جمله میعانات گازی را از نفت جدا کردیم برای اینکه بگوییم ما دارای صنایع غیر از نفت هم هستیم و تنوع تولید داریم و آن را جزو صادرات غیرنفتی به‌حساب می‌آوریم. صادرات از فرآورده‌های زیردستی نفت یعنی پتروشیمی تشکیل می‌شود، مثل گاز و میعانات گازی. میعانات گازی عبارت‌اند از هیدروکربن‌هایی که با زنجیره کربنی‌ای که قدری سنگین‌تر از گازهای سبک یک کربنی، دو کربنی، سه کربنی و …هستند و آمادگی برای تبخیر عمقی به بنزین، سوخت جت،‌ نفت سفید یا نفت آب و تا حدی هم گازوئیل رادارند. حیف است که این سه فرآورده‌ مهم از میعانات ایران صادر شود، برای اینکه توزیع فرآورده‌های زیردستی نفت مثل بنزین، سوخت جت و … از نفت سیاه و نفت خام سنگین بسیار ارزنده‌تر و آسان‌تر است، می‌توان گفت نفت سبک نوعی نفت سفید و بنزین است که از یکدیگر تفکیک، استخراج و صادر می‌شود. مسئله مهم برای ایران این است که تدریجاً به بازار فرآورده‌های پتروشیمی ورود پیداکرده است. این ورود به‌صورت مایع یا به‌صورت گرانول است که بستگی به نوع آن دارد. در حال حاضر میزان تولید صادرات پتروشیمی ایران بالاست و سالانه حدود ۲۵ میلیارد دلار درآمد دارد. تولیدات پتروشیمی شامل بازار داخلی و صنایع زیردستی پتروشیمی است که بسیاری از آن‌ها قابل صادرات هستند؛ اما بعضی از فرآورده‌های پالایشگاه‌های پتروشیمی ما با ظرفیت پایین کار می‌کند. نکته این است که صادرات در صنعت نفت پتروشیمی زیاد است و می‌توان با آن هزینه اداره کشور را تأمین و اشتغال ایجاد کرد به‌شرط آنکه ما در عرصه بین‌المللی حضورداشته باشیم و با همه کشورها تعامل سازنده داشته باشیم. در این شرایط برای تأمین حقوق مردم و افزایش صادرات باید منافع ملی و خواست و نیازهای مردم در اولویت سیاست‌های کشور قرار گیرد.

  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی الفاظ رکیک و توهین آمیز یا مغایر با قوانین کشور و شئونات اسلامی باشند، منتشر نمی شوند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما درباره این مطلب چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظری برای نمایش وجود ندارد.