کانال تلگرام تیترخوان

جو بایدن و امکان مذاکره با ایران

سیاست خارجی همچنان مهم‌ترین مسئله یا از مهم‌ترین مشکلات موجود در نظام سیاسی و اجتماعی ایران است و تحلیل رویکردهای رابطه ایران و امریکا با اولویت بالا در دستور کار نخبگان و دست‌اندرکاران نظام جمهوری اسلامی ایران است. انتخابات امریکا به اوج خود رسیده است و گزارش و نظرسنجی‌ها حاکی از آن است که جوزف بایدن بیش از دونالد ترامپ رئیس‌جمهور کنونی مورد استقبال مردم امریکا قرارگرفته است. هرچند در نظام بین‌الملل هر دو حزب جمهوری‌خواه و دمکرات امریکا همواره در تعقیب منافع ملی و استیلای امپریالیسی خود بر مناطق مختلف جهان هستند و برای کشورهای دیگر تاکنون انتخاب بین جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها مثل انتخابات بین کوکاکولا و پپسی‌کولا بوده است اما تجربه تاریخی نشان می‌دهد که با حاکمیت جمهوری خواهان مثل ریگان، بوش پدر و پسر و دونالد ترامپ جنگ‌ها و آشوب‌های داخلی منطقه‌ای بیشتری در کشورهای خاورمیانه و غرب آسیا مستولی شده است. بمباران افغانستان، جنگ‌های عراق و سوریه، لبنان و یمن در حاکمیت جمهوری خواهان روی‌داده است یا به اوج خودرسیده است. بعد از انتخابات دونالد ترامپ علاوه بر روزگار پرآشوب غرب آسیا تنش‌های بین‌المللی حتی در رابطه امریکا با اروپا و چین نیز به اوج رسید و در رابطه با ایران خروج از برجام حتی به قیمت فروپاشی اعتبار امریکا در تعهدات بین‌المللی و به شهادت رساندن «سردار قاسم سلیمانی» بیش از گذشته آتش دشمنی و عداوت را بین دو کشور برافروخت. تا آنجا که به حمله موشکی ایران به پایگاه امریکای العین عراق منجر گردید. رهبری انقلاب ایران به‌صراحت اعلام کردند که «ایران اگر بخواهد مذاکره کند هم با دولت کنونی (دولت ترامپ) مذاکره نمی‌کند» (۲۲/۰۵/۱۳۹۷) و در جای دیگر می‌فرمایند «اگر امریکا حرف خودش را پس گرفت به آن معاهده هسته‌ای که نقض کرده بود برگشت و توبه کرد آن‌وقت در جمع کشورهای معاهده کننده شرکت می‌کنند و با ایران صحبت می‌کنند» (۲۶/۰۶/۱۳۹۸) ازاین‌رو رفتن ترامپ از کاخ سفید تغییرات مهمی در معادلات سیاست خارجی به وجود خواهد آورد و مسئله این خواهد بود که با فرض تشکیل دموکرات‌ها توسط جوزف بایدن ایران چه موضعی اتخاذ خواهد کرد. واقعیت آن است که در صورت پیروزی بایدن و آن‌چنان‌که خود اذعان کرده است بازگشت وی به معاهده «برجام» فرصت مناسبی برای ایران به وجود خواهد آمد تا در راستای منافع ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی خود حداکثر استفاده را نماید و از موجبات شکست دسترسی به اهداف کشورهای متخاصم مانند اسرائیل، عربستان صعودی و دیگر کشورهای عربی منطقه را فراهم آورد. جوزف بایدن در سابقه سیاسی خود پیشنهاد مذاکره با ایران را دارد. درزمانی که او رئیس کمیته سیاست خارجی مجلس سنای امریکا بود چند سناتور آمریکایی ازجمله «آران اسپکتر» و «باب نی» در ملاقات با آقای «هادی نژاد حسینیان» نماینده وقت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در ضیافت شامی که از سوی کنگره امریکا ترتیب یافته بود پیشنهاد کرده بودند که با همتایان خود در ایران یا یک کشور بی‌طرف دیدار و مذاکراتی داشته باشند. نگارنده این سطور که در آن زمان سخنگوی کمیسیون ویژه تحولات منطقه در مجلس ششم بود با جمع‌بندی از مطالب کارشناسی و نظارت آن کمیسیون داشت اعلام کرد که اگر ضرورت ایجاب کند، هیئتی از مجلس شورای اسلامی برای مذاکره به امریکا خواهد رفت. چهار ماه بعد «ژوزف بایدن» طی سخنانی در کنفرانس واشنگتن که از سوی سازمان ایرانیان- آمریکاییان تشکیل‌شده بود اعلام کرد که آماده مذاکره با نمایندگان مجلس ایران است. بایدن گفت: «اجازه بدهید به‌عنوان رئیس کمیته سیاست خارجی، دعوتی به عمل‌آورم، من آمادگی دارم که با اعضای مجلس ایران در هرجایی که بخواهند ملاقات کنم.» او در آن سخنرانی تأکید کرد که در خصوص رابطه ایران با امریکا دو گزینه اصلی متصور است، جنگ یا صلح و من صلح را ترجیح می‌دهم. برای رسیدن به صلح باید مذاکره کرد و من (بایدن) آماده مذاکره با نمایندگان مجلس ایران هستم. ما (امریکا) باید رابطه بهتری با ایران داشته باشیم. نگارنده این سطور در مصاحبه‌ای که در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی منتشر شد در پاسخ بایدن اظهار کرد: «فکر می‌کنم، اکثریت مجلس (ششم) از این پیشنهاد استقبال کنند، به خاطر اینکه «بایدن» جسارت به خرج داد در مقابل بوش که ایران را محور شرارت می‌داند، پیشنهاد گفتگو داده است، من شخصاً استقبال می‌کنم». تعدادی از نمایندگان مجلس ازجمله بهزاد نبوی، رضا خاتمی، محسن میردامادی هم بودند که از مذاکره با امریکا استقبال کردند البته افرادی مثل علی‌اکبر محتشمی و قدرت الله علیخانی در مصاحبه‌ها مخالفت خود را در این خصوص اعلام کردند. علاوه بر کمیسیون ویژه، کمیسیون امنیت ملی در مجلس ششم که ریاست آن را محسن میردامادی بر عهده داشت در خصوص مذاکره با امریکا نظر مثبت اعلام کرد. سخنگوی دولت در آن زمان عبدالله رمضانی زاده بود که اعلام کرد «مذاکره نمایندگان ایران و امریکا معنی ندارد» و برخی دیگر از اصلاح‌طلبان مانند مصطفی تاج‌زاده و حمیدرضا جلائی پور نیز در خصوص مذاکره با امریکا نظر مثبت داشتند. اصلاح‌طلبان هزینه این نظارت را پرداخت کردند برای نمونه شورای نگهبان در فرایند محاکمات پی‌درپی مطبوعاتی نگارنده در نامه‌ای که به شماره ۱۳۵۷/۳/۸۵ در تاریخ ۱۲/۰۹/۱۳۸۵ رسماً صادر کرده است در ادامه اشاره به درج نظرسنجی که به نقل از خبرگزاری ایرنا در روزنامه همبستگی در آن زمان نگارنده مدیرمسئول آن بود مبنی بر تمایل بیش از ۷۴ درصد مردم ایران به برقراری رابطه بین ایران و امریکا و ارائه چنین دلایلی برای رد صلاحیت من برای نامزدی مجلس «استقبال از طرح سناتوربای (بایدن) رئیس کمیته سیاست خارجی مجلس سنای امریکا مبنی بر گفتگوی نمایندگان مجالس ایران و امریکا» را به‌صراحت آورده است. با عنایت به این رویدادها که گزارش مستند آن‌ها موجود است به‌صورت مفصل آن در کتاب «وسوسه‌های شیطان بزرگ» به همت «محمدتقی کرامتی» تدوین و تألیف شده است و همچنین تحلیل رویدادهایی که در جریان تصویب موافقت‌نامه برجام و سپس از آن گذشت. اگر با انتخاب مردم امریکا ژوزف بایدن اراده مذاکره با ایران را داشته باشد تنها از طریق اصول‌گرایان چنین امری ممکن و میسر است و حتی در دولت روحانی بخصوص وزارت خارجه افرادی می‌توانند به ذوب کردن یخ‌های قطور بین دو کشور کمک کنند که به جناح اصول‌گرا نزدیک‌ترند و در این خصوص که مذاکره توسط اصول‌گرایان انجام پذیرد تاکنون اصلاح‌طلبان و دیگر گروه‌های ایرانی تاکنون هیچ‌گونه مخالفتی ابراز نکرده‌اند.

  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی الفاظ رکیک و توهین آمیز یا مغایر با قوانین کشور و شئونات اسلامی باشند، منتشر نمی شوند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما درباره این مطلب چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظری برای نمایش وجود ندارد.